Karıncaların Akıllı Taşıma Yöntemi

Karıncalar üzerinde yapılan son araştırmalardan birisi, bu çalışkan canlıların sahip olduğu şaşırtıcı yeteneklere bir yenisini daha eklemiş oldu...

 
 

İngiltere'nin Bristol Üniversitesi'nden Nigel Franks ve çalışma arkadaşlarının yürüttüğü bir çalışmada, asker karıncaların ağır yükleri kaldırma stratejileri incelendi(1). Karıncalar yükleri kaldırmada kuru kalabalıklar oluşturmak yerine şaşırtıcı şekilde fizik kurallarına dayalı bir yöntem izliyorlar. Böylece minimum enerji harcayarak maksimum kuvvet oluşturuyorlar.

 

Ağır bir yük taşınması gerektiğinde, birisi oldukça iri diğeri oldukça küçük iki karınca, ardarda geliyor. Böylece karıncalar ön tekerleği daha büyük olan bisikletlerdeki gibi bir model ortaya koyuyorlar. Kullanıcısını daha az yoran bu bisiklet modelini uygulayan karıncalar daha az enerji harcıyor.

Buna göre, büyük karınca önde durarak hareket için gerekli kuvveti ve direksiyon hakimiyetini sağlıyor, arkadaki küçük karınca ise ağırlık merkezini iki uç arasında değiştiriyor. Böylelikle sistemi daha dayanıklı ve sabit hale getiriyor.

Bilimadamları karıncaların bu sayede bireysel taşıma yeteneklerinin toplamından daha fazla bir taşıma kapasitesi ortaya koyduğunu bildiriyorlar. Shefield Üniversitesi'nden biyolog Francis Ratnieks kolonideki işlerin çoğunun takım halinde sürdürüldüğünü belirterek bu işbölümünü bir futbol takımının 11 üyesi arasındaki özelleşme ve işbölümüne benzetiyor.

Karıncalar çok hızlı şekilde organize olabiliyorlar. Franks,

“Araştırmacılar bir takımı ayırıp taşıdıkları besini diğer karıncalara bıraktıklarında önce karıncalar arasında bir rugby maçındaki hücum ve karmaşa yaşanıyor, ardından bu karmaşanın içinden en baştaki takımla tamamen aynı ağırlıkta yeni bir takım besini sırtlıyor” diyor(2).

Peki ama bu küçük canlılar nasıl böylesine fedakar ve uyumlu olabilmektedirler? Yükünü tek başına kaldıramayan bir karıncayı gören diğer karıncalarda bir yardım etme hissi nasıl uyanıyor olabilir?

Ağırlık merkezini en uygun şekilde nasıl ayarlayabilirler? Bunun için gerekli hesaplamaları nasıl yapabilirler? Düşünme yeteneğinden yoksun bu canlıların bu davranışları gösterebilmesinin bir mucize olduğu açık bir gerçektir.

Karıncalar çok sayıda olmalarına rağmen hiçbir kaos yaşamazlar. Adeta tümü bir emre itaat edercesine hareket etmektedirler. Kendileri bilinçli olmadıklarından emrin karıncalara ilham edildiği ortaya çıkar. Sahip olduğu tüm beden sistemleri ve gösterdiği tüm davranışlarla karıncayı yaratan Yüce Allah tır. Tüm karıncalar ve onlarla birlikte diğer tüm canlılar Allah'ın kontrolündedir. Bu durumu anlatan bir Kuran ayeti şöyledir:

"Ben gerçekten, benim de Rabbim, sizin de Rabbiniz olan Allah'a tevekkül ettim. O'nun, alnından yakalayıp-denetlemediği hiç bir canlı yoktur. Muhakkak benim Rabbim, dosdoğru bir yol üzerinedir (dosdoğru yolda olanı korumaktadır.)" (Hud Suresi 56)

Notlar

(1) Franks, N. R., Sendova-Franks, A. B. & Anderson, C. Division of labout within teams of New World and Old World army ants. Animal Behaviour, 62, 635 - 642, (2001).

(2) Nature.com/nsu: When is an ant like a bicycle? ,John Whitfield, 30 Ekim 2001
http://www.nature.com/nsu/011101/011101-6.html#



 

Ana Sayfa

 

www.bilgilerdunyasi.net © 2004