Bitkilerin Akıllı Taktiği -1-

 
 

İsrailli ve Rus araştırmacıların gerçekleştirdiği iki ayrı araştırma, bazı bitki türlerinin böceklere karşı yürüttüğü aldatmacayı ortaya çıkardı.

 
 

Birinci araştırmada incelenen bitki türlerinin tohum zarfı, gövde ve çiçeklerinde tıpkı tırtıl, karınca ve yaprak biti görünümünde desenlere rastlandı(1). Bu şekilde hastalıklı bir görünüme bürünen bitkiler etraflarındaki böceklere “böcek işgali altındayım” izlenimi veriyor. Böylece böcekler bu bitkilere saldırmaktan vazgeçerek, başka böceklerle paylaşmak zorunda kalmayacakları bitkiler arıyorlar.

 

Bu akılcı savunma sistemi geyik gibi daha büyük hayvanlara karşı da oldukça etkili. Bitkideki (sahte) böcekler geyiği ısırıp rahatsız edebileceği için geyikler bu görünümdeki bitkileri yemiyorlar.

Haifa –Oranim Üniversitesi'nden Simcha Lev-Yadun ve Moshe Inbar sadece İsrail'de yarım düzine aldatıcı bitki türü bulduklarını belirtiyorlar.

Lev-Yadun, bu bitkilerin böcekleri taklitte insanları bile aldatacak kadar mükemmel olduklarını söylüyor. Hatta resimleri gören arkadaşı, bir bilimadamı olmasına rağmen resimdekilerin böcek değil de bitki olduğunu anlayamamış.

“Xanthium trumarium” türüne ait bir papatya ise kendine bir karınca ordusu tarafından işgal edilmiş görünümü veriyor. Karıncaların ordu halinde saldırısı birçok hayvanı altedebiliyor. Böylece büyük hayvanlara karşı son derece caydırıcı olan karınca faktörünü kullanmış oluyor. Karıncaların bu caydırıcılığından yararlanabilmek için bazı bitkilerin karıncaları kendisine davet eden özel nektarlar ürettiği biliniyor(2).

Lev-Yadun, “Böcekleri taklit eden daha binlerce tür olduğuna eminim” diyor.

Düşmanı İçerden Çökerten Savunma Sistemi: Siline tatarica

Bitkilerin böceklere karşı yürüttüğü savunma savaşında gösterdikleri akılcı davranışlardan birisi de Rus Bilimler Akademisi'nin internet sayfasında yayımlandı(3). Rusya'daki Syktyvkar Biyoloji Enstitüsü'neden bilim adamlarının araştırmasına göre, Siline tatarica türüne ait çiçekler, düşmanı içerden yıkan bir strateji izliyorlar. Bu bitki türü kendisine saldıran tırtılların deri değişimini kontrol eden hormonu üretip bunu düşmana karşı silah olarak kullanıyorlar.

Ecdysteroids hormonu, böceklerde deri değişimini kontrol ediyor. Bir tırtılın sağlıklı bir kelebek haline gelebilmesi için önce pupa dönemine geçmesi gerekiyor. Bu geçiş dönemlerinde tırtılın vücudunda bu özel hormon salgılanıyor. Belli dozaj hormonla hücrelere iletilen mesaj hücrelerce ‘okunuyor'. Hücreler de emre uyarak bir dizi karmaşık biyokimyasal reaksiyon gerçekleştiriyorlar. Tüm bunların sonucunda tırtıl metomorfozunu tamamlıyor ve kelebeğe dönüşüyor.

Seline tatarica çiçeği tam da bahar döneminde çiçek açmadan az önce saldırıya uğrayacağını bilircesine alarma geçiyor. Düşmanın fizyolojisini en ince detayına kadar biliyormuş gibi, kendi vücudunda Ecdysteroids hormonu üretiyor. Tırtılın ısırıklarıyla hazırlanan hormon bombalar düşmanın vücuduna iletilmiş oluyor. Aşırı dozajda hormona maruz kalan tırtılın hücreleri aniden deri değiştirme komutu alıyor ve bunu uygulamaya geçiyorlar. Tırtıl çok kısa sürede pupa dönemine geçiyor, sonrasında hemen ölüyor.

Bitkilerdeki bu savunma stratejileri tam anlamıyla bir mucize, çünkü burdaki bitkilerin aklı yok. Kendilerine saldıracak böceklerin desen veya renklerini görebilecek göz gibi bir organları da bulunmuyor. Bir deseni taklit eden bir ressam gibi kendi bedenlerinde desen üretiyorlar.

Elbette şuursuz bitkiler böyle birşeyi kendileri akıl edemezler.

Bu durumda bu davranışlarının kendisine üstün bir Akıl tarafından ilham edildiği ortaya çıkar. Yüce Allah tüm canlıların Rabbidir ve evrendeki herşeyin mülkü O'na aittir. Kuran'da şöyle buyurulur:

“Göklerin, yerin ve içlerinde olanların tümünün mülkü Allah'ındır. O, her şeye güç yetirendir.” (Maide Suresi, 120)

Notlar

(1) Lev-Yadun, S. & Inbar, M. Defensive ant, aphid and caterpillar mimicry in plants? Biological Journal of the Linnean Society, 77, 393 - 398, (2002).
(2) Nature.com/nsu: Plants feign infestation, JOHN WHITFIELD, 14 Kasım 2002
http://www.nature.com/nsu/021111/021111-7.html
(3) Informnauka.ru: PLANTS CONTROL THE MOLTING OF INSECTS, 10.11.2002:
http://www.informnauka.ru/eng/2002/2002-11-10-02_251_e.htm



 

Ana Sayfa

 

www.bilgilerdunyasi.net © 2004